Historia Polski

Zamek w Malborku jest miejscem, które od wieków przykuwa uwagę Europy. Niegdyś z racji swego militarnego, gospodarczego i politycznego znaczenia, zaś od niespełna dwóch wieków przede wszystkim jako wyjątkowej klasy zabytek. Wszyscy, którzy przemierzali i przemierzają zamkowe komnaty i brukowane dziedzińce, wpisują się w jego dzieje. Zdecydowana większość pozostaje anonimowa. Imiona niektórych znamy – przekazali je potomności kronikarze lub oni sami zapisali je w istniejących do dziś księgach gości.
Najczęściej przyjeżdżano tu oficjalnie, na zaproszenie aktualnych gospodarzy obiektu. Były też wizyty wymuszane wynikające z prowadzonych wojen. Na przestrzeni przeszło siedmiu wieków z zamkiem zapoznało się kilku cesarzy i prezydentów, kilkunastu królów, książąt i premierów, dziesiątki marszałków, generałów i ministrów. Niektórzy bywali tu kilkukrotnie, a nawet regularnie przez wiele lat. Artyści podziwiali go i uwieczniali na obrazach, rysunkach i fotografiach, a poeci i pisarze na kartach swoich utworów. Reżyserzy umieszczali tu akcje swoich filmów. Wojskowi oceniali pod kątem potrzeb militarnych. Wielokrotnie był oblegany, lecz tylko raz wzięto go szturmem. Zawierano w nim związki małżeńskie, urządzano uczty, bale, koncerty i spektakle, ale także umierano w jego lochach. Szukano skarbów, modlono się, knuto spiski, wszczynano wojny.
Publikacja niniejsza jest pierwszą próbą otwarcia Wielkiej Księgi Gości zamku malborskiego – księgi, którą tworzymy wspólnie, zwiedzając jeden z największych zamków na świecie. 

Książka prezentuje zbiór wizerunków herbów szlacheckich, ukazując ich ewolucję od średniowiecza do 1918 roku.
Wobec braku polskiego urzędu heraldycznego nadzorującego i zatwierdzającego zmiany, konieczne jest graficzne zapisanie zbioru wszystkich legalnych, ale także prywatnych w istocie wersji herbów funkcjonujących urzędowo bez konkretnej podstawy prawnej.
Swoboda w zakresie zmian wizerunków herbów spowodowała powstanie dziesiątków tysięcy odmian, niekiedy znanych tylko sąsiadom. Wiele takich wizerunków zaginęło. Zmiany barw, klejnotów, układu czy dodatkowych elementów służyły przede wszystkim wyróżnieniu się spośród innych przedstawicieli tego samego rodu herbowego.
Ewolucja heraldyki była nieunikniona. W każdym okresie historii obraz heraldyczny szlachty był inny, zmieniał się wraz z państwami, wojnami, polityką, władzami, obyczajami i nauką. Każdy tworzony zestaw wizerunków jest odbiciem trwającej w tamtym czasie rzeczywistości.
Podstawą tej pracy są źródła udokumentowane wydawniczo lub zabytki materialne (architektura, zachowane muzealne dokumenty).
Najwyższa jakość druku pozwalająca rozpoznać nawet drobne detale oraz duża trwałość oprawy.
Niezbędne narzędzie pracy dla antykwariuszy, konserwatorów, historyków, genealogów, heraldyków oraz badaczy przeszłości, także dla wszystkich poszukujących herbów swoich i cudzych przodków.


Tadeusz Gajl (ur. 1940 r. w Wilnie) – artysta grafik, twórca współczesnych przedstawień historycznych herbów szlachty polskiej. Herby jego autorstwa zyskały powszechną akceptację.
Jest absolwentem Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi (1966).
Autor herbarzy: „Herby szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodów” (Gdańsk 2003), „Herby szlacheckie Polski porozbiorowej” (Gdańsk 2005), „Herbarz polski od średniowiecza do XX A30wieku” (Gdańsk 2007, 2011), „Herby szlachty Polski” (Wydawnictwo Poligraf, 2023), „Odmiany herbów szlachty Polski” (Wydawnictwo Poligraf, 2025).
Obecnie kontynuuje zadanie graficznego ukazania 600 lat ewolucji polskiej heraldyki. Za konieczną uznaje ideę dążenia do książkowego uzupełnienia braku państwowego urzędu heraldycznego.
Jednocześnie pod nadzorem MSWiA projektuje herby ziemskie (województw, powiatów, miast, gmin).
Prywatnie tworzy obrazy i grafiki.
Wraz z informatykiem Lechem Milewskim stworzył wyszukiwarkę herbów, będącą elektronicznym uzupełnieniem herbarzy i pozwalającą wyszukiwać herb według jego graficznej zawartości. 

'- "Odmiany herbów szlachty Polski" to rzeczywisty obraz polskiej „żywej heraldyki”, rosnący przez wieki. Zmiany barw, klejnotów, układu, dodanych elementów, dotyczyły starych herbów o ogromnie rozbudowanej liczbie potomków, ale też dla odróżnienia się od bliskich krewnych. Podstawowe kryterium selekcji to urzędowa używalność.
- W tej książce pokazuję pierwszy tysiąc takich odmian.
- Cudzoziemska szlachta spolonizowana w Rzeczypospolitej.
- Najwyższa jakość druku pozwalająca rozpoznać nawet drobne detale.
- Duża trwałość oprawy.
- Niezbędne narzędzie pracy dla antykwariuszy, konserwatorów, historyków, genealogów, heraldyków oraz badaczy przeszłości, także dla wszystkich szukających używanych herbów swoich i cudzych przodków.

Tadeusz Gajl (ur. 1940 r. w Wilnie) – artysta grafik, twórca światowej sławy przedstawień historycznych herbów szlachty polskiej. Herby jego autorstwa zyskały powszechną akceptację (…) nazywane w nomenklaturze herbami gajlowskimi (ang. Gajlesque Coat of Arms).
Jest absolwentem Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi (1966).
Szef działu graficznego w miesięczniku „Kontrasty” (1974–1981), redaktor naczelny i graficzny w tygodniku „Plus” (1989–1990).
Autor herbarzy: (…) "Herby szlacheckie Rzeczypospolitej Obojga Narodów" (Gdańsk 2003), "Herby szlacheckie Polski porozbiorowej" (Gdańsk 2005) oraz "Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku" (Gdańsk 2007, 2011).
Wraz z Lechem Milewskim twórca wyszukiwarki herbów, będącej elektronicznym uzupełnieniem herbarza, pozwalającej wyszukiwać herby po elementach składowych, nazwiskach i nazwach.
(pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Gajl)

Sławomir Klec Pilewski jest potomkiem zachodnich starożytnych Prusów etnosu celtyckiego Gotów. Urodził się w Zegrzu w 1937 roku. Liceum ukończył w Olsztynie, następnie po krótkich nieskończonych studiach na politechnice w Warszawie wyjechał do Londynu. Tam skończył studia i otrzymał dyplom inżyniera w budownictwie. Zawód wykonywał w Londynie, Holandii i Berlinie Zachodnim. Przeważnie były to projekty w branży petrochemicznej. Na kilka lat również wyjechał do Afryki, gdzie prowadził m.in. budowę infrastruktury lotniska w Abudży, nowej stolicy Nigerii, sieci stacji dla komunikacji satelitarnej oraz rezydencji dla wysokich dostojników państwowych. Po powrocie do Londynu został ostatnim prezesem Stowarzyszenia Miłośników Białej Broni, którego honorowym prezesem był przyjaciel Marszałka przedwojenny gen. Czesław Jarnuszkiewicz, a założycielem inżynier Ipohorski-Lenkiewicz.
Po przybyciu do Londynu w 1957 roku spotkał się ze stryjecznym bratem powstańcem warszawskim Bernardem Klec Pilewskim należącym do grona wybitnych heraldyków na emigracji. Byli oni wydawcami rocznika „Materiały do Historii, Genealogii i Heraldyki Polskiej”. Zajmował się genealogią rodu Pilewskich, jak również Prusami, i dla niego podczas wizyt w Polsce wykonywał zlecenia. Na przykład zbadanie kościoła w Radzyniu Chełmińskim z trumiennymi tablicami rodu gen. J.H. Dąbrowskiego oraz kaplicy tegoż rodu. Przedwczesna śmierć nie pozwoliła mu na ukończenie pracy o Pilewskich. Zrobił to prof. Grzegorz Białuński z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego. Na zaproszenie prof. G. Białuńskiego autor wygłosił odczyt na zamku w Olsztynie, co łączyło się z przyjęciem do Towarzystwa Naukowego Pruthenia. Brał udział przez kilka lat we wszystkich naukowych spotkaniach Prutheni dotyczących Prusów. Profesor zasugerował zajęcie się badaniem obecności Prusów w Polsce. Na przestrzeni ponad dekady indywidualnie przeprowadził badania, które zawarte są w książce.